8. sınıf din kültürü 8. sınıf din kültürü Kader ve Kaza İnancı testi ve çözümleri – İnteraktif Test
1) Konumuz olan 'Kader ve Kaza İnancı'nda, Allah'ın sonsuz ilmiyle evrende olmuş ve olacak her şeyi belirli bir ölçü, düzen ve ahenk içerisinde planlaması ve takdir etmesi anlamına gelen temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm: Kader, Allah'ın sonsuz ilmiyle evrende olmuş ve olacak her şeyi belirli bir ölçü, düzen ve ahenk içerisinde planlaması ve takdir etmesi anlamına gelir. Kaza ise bu planın zamanı ve yeri geldiğinde gerçekleşmesidir. (5-6. sınıf seviyesi)
2) Bir olayın, Allah'ın takdir ettiği şekilde zamanı ve yeri geldiğinde gerçekleşmesine ne ad verilir?
Çözüm: Kaza, kaderde planlanan şeylerin zamanı ve yeri geldiğinde Allah'ın emriyle meydana gelmesidir. Kader, planlama; kaza ise bu planın gerçekleşmesidir. (5-6. sınıf seviyesi)
3) Bir öğrencinin sınavına çok çalıştıktan sonra, 'Elimden geleni yaptım, gerisi Allah'a kalmış.' demesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilişkilidir?
Çözüm: Tevekkül, bir işi yaparken tüm gayreti gösterip gerekli sebeplere sarıldıktan sonra sonucunu Allah'a bırakmak ve O'na güvenmektir. Öğrencinin davranışı tevekkülün doğru anlaşılışını yansıtmaktadır. (7-8. sınıf seviyesi)
4) Aşağıdakilerden hangisi 'Allah'ın Evrene Koyduğu Yasalar'dan (Sünnetullah) biri değildir?
Çözüm: Allah'ın evrene koyduğu temel yasalar Fiziksel (madde ve enerjinin işleyişi), Biyolojik (canlıların oluşumu ve gelişimi) ve Toplumsal (insanlar arası ilişkiler ve toplum düzeni) yasalardır. Kimyasal yasalar fiziksel yasaların bir alt dalı sayılabilir. Psikolojik yasalar, toplumsal yasaların bir alt boyutu olarak düşünülebilir ancak MEB müfredatında ana başlık olarak yer almaz ve diğerleri kadar kapsayıcı değildir. (7-8. sınıf seviyesi)
5) “Her nefis ölümü tadacaktır.” (Âl-i İmrân Suresi, 185. Ayet) Bu ayet, kader inancı bağlamında aşağıdaki kavramlardan hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
Çözüm: Ecel, her canlının yaşam süresinin sonu ve ölüm anı demektir. Verilen ayet doğrudan bu kavramı ifade etmektedir. (7-8. sınıf seviyesi, LGS tarzı)
6) Ayşe, sağlıklı beslenmeye dikkat eder, düzenli spor yapar ve hastalandığında doktora gider. Ancak bazen kendisi ve çevresindekilerin tüm çabalarına rağmen hastalıklar yaşanabileceğini de bilmektedir. Ayşe'nin bu davranışları ve düşünceleri, kader ve kaza inancı açısından aşağıdakilerden hangisinin doğru bir örneğidir?
Çözüm: Ayşe, sağlıklı yaşam için gerekli tedbirleri almakta (sağlıklı beslenme, spor, doktora gitme) ve buna rağmen yaşanabilecek durumları da kabullenerek Allah'a tevekkül etmektedir. Bu, kader inancının doğru anlaşılmasıdır. (7-8. sınıf seviyesi, LGS tarzı)
7) Aşağıdakilerden hangisi, insanın tercih ve eylemlerinden sorumlu olmasının temel gerekçesidir?
Çözüm: İnsanın tercih ve eylemlerinden sorumlu olmasının temel nedeni, Allah tarafından kendisine verilen sınırlı fakat özgür olan cüz'i iradeye sahip olmasıdır. Bu irade sayesinde insan iyi ile kötüyü seçme yeteneğine sahiptir. Külli irade ise Allah'ın sınırsız ve mutlak iradesidir. (9-10. sınıf seviyesi)
8) Bir kimsenin, 'Benim kaderimde böyleymiş, ne yapayım?' diyerek yaptığı yanlışlardan dolayı kendini sorumlu tutmaması, kader inancıyla ilgili hangi yanlışa düşmesine neden olur?
Çözüm: Kader inancı, insanı sorumluluktan kurtaran bir mazeret kapısı değildir. İnsan, cüz'i iradesiyle yaptığı tercih ve eylemlerden sorumludur. 'Kaderimde varmış' diyerek sorumluluktan kaçmak, kaderi yanlış anlamak ve kaderi bir mazeret olarak kullanmaktır. (9-10. sınıf seviyesi)
9) “Şüphesiz biz ona (doğru) yolu gösterdik; ister şükredici olsun, ister nankör.” (İnsan Suresi, 3. Ayet) Bu ayet, İslam'ın kader anlayışında aşağıdakilerden hangisinin önemini vurgular?
Çözüm: Ayet, insana doğru yolun gösterildiğini ancak bu yolda ilerlemenin veya sapmanın kişinin kendi iradesine (şükredici veya nankör olma) bırakıldığını ifade eder. Bu durum, insanın cüz'i iradeye sahip olduğunu ve bu iradeyle seçim yapma özgürlüğünü vurgular. (9-10. sınıf seviyesi, YKS hazırlık başlangıcı)
10) “Her bir şeye Biz bir ölçü takdir ettik.” (Kamer Suresi, 49. Ayet) Bu ayet, kader inancının aşağıdaki yönlerinden hangisini en kapsamlı şekilde ifade eder?
Çözüm: Ayet, Allah'ın her şeyi bir ölçü ve plan dahilinde yarattığını, evrende hiçbir şeyin başıboş ve tesadüfi olmadığını vurgular. Bu durum, Allah'ın mutlak ilim ve kudretinin eseri olan evrendeki genel düzen ve ahengi (kaderin temelini) ifade eder. Diğer seçenekler kaderin alt başlıkları veya yanlış yorumlarıdır. (9-10. sınıf seviyesi, YKS hazırlık başlangıcı)
11) Bazı insanlar, başlarına gelen olumsuz olayları tamamen kadere bağlayarak kendi hatalarını görmezden gelir ve geleceğe yönelik çaba sarf etmekten kaçınır. Bu durum, 'kadercilik' olarak adlandırılan yanlış bir anlayıştır. Aşağıdakilerden hangisi, İslam'ın doğru kader inancıyla 'kadercilik' arasındaki temel farkı en iyi açıklar?
Çözüm: İslam'ın doğru kader inancı, Allah'ın mutlak ilmi ve iradesinin yanı sıra insana verilen cüzi iradeyi ve dolayısıyla insanın kendi tercihlerinden doğan sorumluluğunu da kabul eder. Kadercilik ise insan iradesini tamamen devre dışı bırakarak her şeyi önceden belirlenmiş bir zorunluluk olarak görür ve insanı sorumluluktan arındırır. (11-12. sınıf seviyesi, YKS odaklı)
12) “Bir kavim kendi durumunu değiştirmedikçe Allah onların durumunu değiştirmez.” (Ra'd Suresi, 11. Ayet) Bu ayet, kader ve kaza inancının hangi yönüyle ilişkilendirilemez?
Çözüm: Ayet, toplumsal değişimin, bireylerin ve toplumların kendi çabaları, iradeleri ve sorumluluklarıyla başladığını vurgular. Bu durum insan iradesini, toplumsal yasaları ve tevekkül anlayışını (çaba sonrası Allah'a güven) içerir. Ancak ayet doğrudan rızık konusuna değinmemektedir. Rızık, Allah'ın evrene koyduğu düzen içinde yer alan bir kavram olsa da, bu ayetin ana konusu değildir. (11-12. sınıf seviyesi, YKS odaklı)
13) Kader inancı, Müslüman bir bireye hem dünya hem de ahiret hayatı için önemli sorumluluklar yükler. Ancak bu sorumluluklar, insanın pasif bir bekleyişe sürüklenmesini değil, aksine aktif bir çaba içerisinde olmasını gerektirir. Aşağıdakilerden hangisi, yukarıdaki paragrafta ifade edilen sorumluluk bilincine uygun bir davranış değildir?
Çözüm: Kader inancı, insanı sebeplere sarılmaktan alıkoymaz. Aksine, üzerine düşen görevi yaptıktan sonra sonucu Allah'a bırakmayı (tevekkül) emreder. İş bulmak için hiçbir çaba sarf etmeden sadece dua etmek, tevekkülün yanlış anlaşılması ve kadercilik olarak nitelendirilebilecek pasif bir yaklaşımdır. Diğer seçenekler aktif çaba ve sorumluluk bilincini gösterir. (11-12. sınıf seviyesi, YKS odaklı)
14) İslam düşüncesinde 'Hayır ve Şer' kavramları, kader inancının önemli bir boyutunu oluşturur. Hayrın ve şerrin Allah'tan olduğuna iman etmek, Allah'ın mutlak güç sahibi olduğunu gösterir. Ancak bu durum, insanın yaptığı kötülüklerden sorumlu olmadığı anlamına gelmez. Bu paradoksal gibi görünen durumu en doğru açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm: İslam inancına göre hayrı da şerri de yaratan Allah'tır (küçük 'ş' ile şer, yani olumsuzluklar). Ancak Allah, şerre (kötülüğe) razı değildir, onu emretmez ve ondan hoşnut olmaz. İnsan ise kendisine verilen cüz'i iradeyi kullanarak iyi (hayır) veya kötü (şer) olanı tercih eder. Kötülüğü tercih etmesi durumunda sorumluluk insana aittir. Bu, Kader konusundaki en derin ve önemli meselelerden biridir. (11-12. sınıf seviyesi, YKS odaklı analiz)
15) Bir mimarın, inşa edeceği binanın tüm planlarını, çizimlerini ve hesaplamalarını önceden yapması, kader kavramına benzetilebilir. Binanın bu plana uygun olarak aşama aşama inşa edilmesi ise kaza kavramına benzer. Bu benzetme aşağıdaki yargılardan hangisini destekler niteliktedir?
Çözüm: Bu benzetme, kaderin Allah'ın önceden her şeyi bilip takdir etmesi ve planlaması (mimarın planları), kazanın ise bu planın zamanı geldiğinde gerçekleşmesi (binanın plana uygun inşa edilmesi) arasındaki ilişkiyi açıkça ortaya koymaktadır. (9-10. sınıf seviyesi)
16) “Eğer bir işe karar verdin mi, artık Allah'a güven. Çünkü Allah, kendisine güvenenleri sever.” (Âl-i İmrân Suresi, 159. Ayet) Bu ayet, tevekkül kavramının hangi yönünü vurgulamaktadır?
Çözüm: Ayet, karar verme ve işe koyulma eylemini (sebeplere sarılma) şart koştuktan sonra Allah'a güvenmenin önemini vurgulamaktadır. Bu, doğru tevekkül anlayışıdır: önce kendi üzerine düşeni yapmak, sonra Allah'a güvenmek. (11-12. sınıf seviyesi, YKS odaklı)
17) İslam'a göre Allah, evreni belirli yasalara göre yaratmış ve insanı bu yasalara uygun hareket etme özgürlüğüyle donatmıştır. İnsan, kendi iradesiyle bu yasaları çiğneyebilir veya onlara uygun davranabilir. Bu seçimlerin sonucunda da sorumlu olur. Yukarıdaki metinde 'kader' kavramının hangi boyutu üzerinde durulmaktadır?
Çözüm: Metin, Allah'ın yasaları koyduğunu ancak insanın bu yasalar karşısındaki iradesi ve seçimi üzerinde durarak, insanın hem bu yasalara uyma/uymama özgürlüğünü hem de bu seçimlerinden doğan sorumluluğunu vurgulamaktadır. Bu, kaderin en önemli boyutlarından biri olan insan-irade-sorumluluk ilişkisidir. (11-12. sınıf seviyesi, YKS odaklı)
18) Bir çiftçinin tarlasına tohum ekip, sulama ve gübreleme yaparak bakımını üstlenmesi, daha sonra da iyi bir hasat için Allah'a dua etmesi ve O'na güvenmesi, aşağıdaki kavramlardan hangisinin somut bir uygulamasıdır?
Çözüm: Çiftçinin tüm gerekli çabaları göstermesi (tohum ekmek, sulamak, gübrelemek) ve ardından sonucunu Allah'a bırakıp O'na güvenmesi, tevekkülün doğru tanımına uymaktadır. (7-8. sınıf seviyesi, LGS tarzı)
19) Aşağıdakilerden hangisi, doğru kader inancının insana kazandırdığı olumlu özelliklerden biri değildir?
Çözüm: Doğru kader inancı, insanı tembelliğe sevk etmez, aksine çalışmaya, gayret etmeye ve sebeplere sarılmaya teşvik eder. Tembelliğe sevk etmesi, kader inancının yanlış anlaşılması olan kadercilikle ilgilidir. (9-10. sınıf seviyesi)
20) “Allah'ın sünnetinde bir değişiklik bulamazsın.” (Ahzâb Suresi, 62. Ayet) Bu ayet, kader ve kaza inancı bağlamında değerlendirildiğinde, aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılması yanlış olur?
Çözüm: Ayet, Allah'ın koyduğu 'sünnetullah' yani evrensel yasa ve prensiplerin değişmezliğini vurgular. Bu durum fiziksel, biyolojik ve toplumsal yasaların düzenliliğini ve öngörülebilirliğini işaret eder. Ancak bu, insanın cüz'i iradesiyle yaptığı tercih ve çabaların sonuçlar üzerinde hiçbir etkisinin olmadığı anlamına gelmez. Zira 'sünnetullah' içerisinde insanın çabasının ve sorumluluğunun karşılığını görmesi de vardır. Örneğin, sebep-sonuç ilişkisi de bu sünnetullahın bir parçasıdır. İnsanın çabası da bu sistemin bir öğesidir ve sonuç üzerinde etkilidir. (11-12. sınıf seviyesi, YKS odaklı analiz/değerlendirme)
Skor: 0/0 (0%)
Kader ve Kaza İnancı
Kader ve Kaza İnancı konusunda kapsamlı bir anlatım aşağıdadır.